لیلا فرهادی: دونالد ترامپ در یک همایش تبلیغاتی در باتلر شهری در ایالت پنسیلوانیا هدف یک سوقصد قرار گرفته و گلولهای از بیخ گوش او گذشته است. تیرانداز در همین صحنه کشته شده است. اطلاعات زیادی درمورد مرد مسلح و انگیزه او وجود ندارد. تنها گفته شده او یک جوان ۲۰ ساله اهل پنسیلوانیا بوده است.
رسانههای آمریکایی و مقامات آنها به اتفاق حادثه را محکوم کرده اند. واژگان آنها تقریبا مشابه است؛ هر تلاشی برای تاثیر گذاری بر انتخابات از طرق خشونت آمیز، نفرت انگیز است. خشونت با دموکراسی در تضاد است و نتیجه انتخابات را باید برگههای رای روشن کند نه گلوله. صندوق باید راهی باشد که آمریکاییها بتوانند اختلافاتشان را در آن حل کنند.
پروژه شیکاگو در مورد امنیت و تهدیدها ماه گذشته یک نظرسنجی انجام داده است. نتایج این نظرسنجی نشان میدهد ۱۰ درصد پاسخ دهندگان معتقدند برای جلوگیری از رئیس جمهور شدن ترامپ باید از زور استفاده کرد. ۷ درصد پاسخ دهندگان گفته اند برای بازگشت ترامپ به قدرت باید دست به ابزارهای قهری زد. این پاسخها نشان میدهد یک دهم جامعه آمریکا استفاده از زور را در سیاست مشروع میداند. این اتفاق عصر روز شنبه افتاده است. هم برای مردم آمریکا و هم مردم جهان یک سوال به وجود آمده است؛ این حادثه چه تاثیری بر انتخابات آمریکا خواهد گذاشت؟
آیا ترور نافرجام ترامپ بر انتخابات تاثیر خواهد گذاشت؟
انگیزه تیرانداز مشخص نشده، اما موج این شلیک قطعا رقابتهای ریاست جمهوری در آمریکا را هم خواهد گرفت.
هنوز ده دقیقه از سخنرانی ترامپ در باتلر نگذشته بود که صدای تیر بلند شد. بلافاصله رئیس جمهور سابق آمریکا دست راستش را روی گوشش گذاشت و خون از آن بیرون زد. رسانهها تصاویری از ترامپ را ثبت کرده اند که در همین وضعیت و در حالی که با ماموران سرویس مخفی محاصره شده مشت راستش را به طرز قهرمانانهای بالا گرفته و با اخم میگوید «بجنگ، بجنگ، بجنگ».
روز دوشنبه قرار است کنوانسیون ملی جمهوری خواهان در میلواکی برگزار شود و انتظار میرود در این نشست ترامپ به عنوان کاندیدای اصلی جمهوری خواهان، معاون اول خود را معرفی کند. ترامپ گفته با وجود سوقصدی که به جان او شده قرار است در این نشست حاضر شود و این نمایش قدرت است.
مؤسسه «سیاست اول آمریکا»، که یک گروه حامی ترامپ است ساعت ۹ شب روز شنبه نماز مجازی برای سلامتی ترامگ برگزار کرد. یکی از واعظان مذهبی این موسسه گفته که خدا برای نجات جان ترامپ مداخله کرده و واعظ دیگری گفته خدا را شکر کرد که ملانیا ترامپ بیوه نشده است.
واشنگتن پست در گزارشی نوشته: ایفای نقش شهید و قربانی راحتترین و موثرینترین نقش برای ترامپ است و حادثه روز شنبه به طور طبیعی این نقش را به ترامپ داده است.
ترامپ بلافاصله بیانیهای منتشر کرده و از سرویس مخفی و مجریان قانون تشکر کرده و به قربانیان حادثه تسلیت گفه است. او در این بیانیه یک تفسیر دراماتیک از لحظه ترور ارائه کرده است.
او نوشت: «گلوله قسمت بالای گوش راستم را سوراخ کرد. متوجه شده بودم که چیزی اشتباه است و صدای وزوز شلیک را شنیدم و فوراً احساس کردم که گلوله پوستم را میشکافد. خونریزی زیادی اتفاق افتاد و من متوجه شدم چه اتفاقی در جریان است. خداوند آمریکا را در پناه خود نگه دارد!»
داگلاس برینکلی، مورخ ریاست جمهوری در دانشگاه رایس، به واشنگتن پست گفته که تصاویر ترامپ بلافاصله پس از تیراندازی در حالی که ترامپ خون آلود را در کنار پرچم نیمه افراشته آمریکا نشان میدهد، نمادین است.
برینکلی مورخ حوزه ریاست جمهوری آمریکا میگوید: «چیزی در روحیه آمریکایی وجود دارد که دوست دارد صلابت و شجاعت را ببیند و این تصویر که ترامپ مشت خود را بالا گرفته، به نماد جدیدی تبدیل خواهد شد. با زنده ماندن از یک سوء قصد، شما عملا شهید میشوید، زیرا همدلی مردم را جلب میکنید.»
سی ان ان نوشته با توجه به وضعیت دوقطبی بد سیاست در ایالات متحده، شوک اولیه ترور، باعث ایجاد پیامدهای سیاسی جدی خواهد شد.
این رسانه نوشته: ترامپ قبلاً هم از سوی حامیانش به عنوان یک قهرمان شکست ناپذیر تلقی میشد و در راهپیمایی هایش با احترامی ماوراء طبیعی با او برخورد میشد. تصویر او به عنوان یک مبارز که دائماً مورد حمله دشمنانش قرار میگیرد، اکنون عمیقتر خواهد شد.
این رسانه تصاویر ترامپ با مشت گره کرده را تصاویری خوانده که در تاریخ ماندگار خواهند شد و اسطوره ترامپ را غنی میکنند.
سی ان ان میگوید این حادثه میتواند پیامدهای غیرقابل پیشبینی برای کمپینهای انتخاباتی که ترامپ در آن از بایدن پیش افتاده هم وجود داشته باشد – حتی بیش از عملکرد فاجعهبار بایدن در مناظره اول. این حادثه جو کنوانسیون ملی جمهوریخواهان در میلواکی را هم به شدت تحت تاثیر قرار خواهد داد.
نشریه فورچون در یادداشتی نوشته: ترور نافرجام ترامپ احتمالا به پیروزی او منجر خواهد شد.
این رسانه به عملکرد ضعیف بایدن در مناظره و دو قطبی شدید در انتخابات این دوره آمریکا اشاره کرده و نوشته در این وضعیت با حادثه ترور احتمال پیروزی ترامپ بیشتر شده، چون واکنش ترامپ برعکس رقیبش، بسیار قدرتمند بوده است.
فایننشال تایمز انگلیس به نقل از راب کیسی تحلیل گر گروه تحلیل سیاست زیگنوم نوشته «این اتفاق پتانسیل افزایش حمایتها از رئیس جمهور سابق ترامپ با برجسته کردن قدرت او، ایجاد انگیزه در پایگاه او و برانگیختن همدردی را دارد.»
مارکو روبیو، سناتور جمهوری خواه گفته «خدا از رئیس جمهور سابق محافظت کرد». برنی مورنو، نامزد جمهوریخواه سنای ایالات متحده در اوهایو، ترامپ را “افسانه آمریکایی” خطاب کرده است.
بیل آکمن، میلیاردر آمریکایی نیز گفته که او “رسما” از ترامپ حمایت میکند. بازارهای شرط بندی در مورد نتیجه انتخابات به شدت به نفع ترامپ تغییر کردند.
از سوی دیگر خشونت، حداقل در کوتاه مدته، به موضوع اصلی کمپینای انتخاباتی تبدیل خواهد شد و موضوعهای قبلی از جمله بهم ریختگی دموکراتها به دنبال عملکرد ضعیف بایدن در مناظره و تمایل بسیاری از دموکراتها برای کناره گیری او را تحت الشعاع قرار خواهد داد.
واشنگتن پست معتقد است این حادثه محاسبات بایدن و تیمش را در آینده پیچیدهتر خواهد کرد.
تجربه ترورهای قبلی در آمریکا چه پیامی دارد؟
تاریخ آمریکا پر از حادثه ترور نافرجام یا موفقیت آمیز روسای جمهور است. دونالد ترامپ در واقع به یک کلوپ پر از عضو پیوسته است.
چهار رئیس جمهور آمریکا ار جمله براهام لینکلن، جیمز ای. گارفیلد، ویلیام مک کینلی و جان اف کندی ترور شده اند. چندین نفر دیگر از جمله ترامپ در این حملات زخمی شده اند.
بر اساس قانون آمریکا در صورت ناتوانی یا مرگ رئیس جمهور، معاون رئیس جمهور اجازه دارد جای وی را بگیرد. اما با پایان دوره ریاست جمهوری انتخابات برگزار میشود. اندرو جانسون معاون اول آبراهام لینکن بعد از ترور جانشین او شد و دور بعدی انتخابات را هم پیروز شد. چستر آلن آرتور هم معاون اول جیمز گارفیلد و در انتخابات بعدی پیروز شد و دو دوره رئیس جمهور آمریکا بود. تئودور روزولت هم همین الگو را تکرار کرد و در حالی که تا آخرین لحظه معاون اول ویلیام مک کینلی بود و در انتخابات بعدی هم پیروز شد.
جانسون هم معاون جان اف کندی رئیسجمهور آمریکا بود که در پی قتل او در ۲۲ نوامبر ۱۹۶۳ در شهر دالاس ایالت تگزاس به مقام ریاست جمهوری رسید و پس از پایان دورهٔ ریاست جمهوری کندی در دور بعدی انتخابات مقابل بری گلدواتر با اختلاف بالا پیروز شد؛ بنابراین تاریخ آمریکا نشان میدهد مرگ یک رئیس جمهور به پیروزی حزب کمک کرده است.
ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا دقایقی پس از تیراندازی اعلام کرد که از ترامپ حمایت میکند و گفت: «آخرین باری که آمریکا کاندیدایی به این سرسختی داشت، تئودور روزولت بود».
تئودور روزولت بیست و ششمین رئیسجمهور آمریکا در آن زمان درگیر مبارزات انتخاباتی برای راهیابی به کاخ سفید بود که هدف گلوله قرار گرفت، اما جان سالم بدر برد.
خود روزولت نتیجه یک ترور موفق بود. او معاون اول ویلیام مک کینلی بیست و پنجمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا بود که در جریان یک نمایشگاه در سالن کنسرت موسیقی هدف سوقصد قرار گرفت و در نهایت سپتامبر ۱۹۰۱ درگذشت. بعد از این ترور، روزولت به رهبری حزب جمهوری خواه رسید و پیروز انتخابات ریاست جمهوری شد.
اما حادثه ترور نافرجام روزولت به پیروزی او در انتخابات منجر نشد. اکتبر ۱۹۱۲ روزولت در جریان یک سخنرانی در میلواکی هدف ترور قرار گرفت و انتخابات آن سال را به ویدرو ویلسون واگذار کرد.
برینکلی مورخ ریاست جمهوری آمریکا زمان تیراندازی (در آستانه کنوانسیون جمهوریخواهان در میلواکی) را یکی از شباهتهای بین ترور ترامپ و تئودور روزولت، رئیسجمهور سابق آمریکا که در سال ۱۹۱۲ به دنبال بازگشت به ریاستجمهوری بود و در حین مبارزات انتخاباتی در میلواکی هدف گلوله قرار گرفت، با هم مقایسه کرده است.
برینکلی گفت: رفتن ترامپ به میلواکی، جایی که تئودور روزولت در آن هدف ترور واقع شده، برگ برنده مهمی برای ترامپ است.
استیو اشمیت، استراتژیست سابق جمهوری خواهان و منتقد برجسته ترامپ در توییتر نوشته: «پیامدهای سیاسی این سوءقصد بسیار زیاد خواهد بود و به نفع دونالد ترامپ خواهد بود. ترامپ به تیراندازی دقیقاً به همان شیوهای پاسخ داد که تدی روزولت پاسخ داده بود.»
آخرین رئیس جمهور ایالات متحده که در یک سوء قصد مجروح شد، رونالد ریگان، در مارس ۱۹۸۱ است که در خارج از هتلی در واشنگتن دی سی، اندکی پس از تصدی مسئولیت مورد اصابت گلوله قرار گرفت.
پتی ریگان پسر رونالد ریگان رئیس جمهور آمریکا در یادداشتی در نیویورک تایمز احساس خودش را در زمان آن حادثه شرح داده است. او میگوید نمیدانم آیا این تجربه ترامپ را تغییر خواهد داد یا نه، اما پدرم بعد از ترور نافرجامش معتقد بود خدا او را به یک دلیل بسیار خاص در امان نگه داشته است تا جنگ سرد را با اتحاد جماهیر شوروی پایان دهد و دستیابی به هر نوع سلاح هستهای را در جهان محدود کند. آنچه او و گورباچف به دست آوردند نتیجه گلولهای بود که پدرم خورد. این گلوله به پدرم یادآوری کرد که چقدر آسیب پذیر و شکننده است و چقدر زمان، هدیه ارزشمندی است.