پایگاه خبری_تحلیلی پستچی نیوز/آمنه پرویز آسیابری
در حالی که استان گیلان به عنوان «هسته‌ی سبز ایران» شناخته می‌شود، اما واقعیت‌های موجود در میدان عمل، تصویری کاملاً متفاوت را به نمایش می‌گذارد. معضل مدیریت پسماند در استان گیلان، از یک چالش محیط‌زیستی ساده، به یک بحران چندبعدی تبدیل شده که سلامت عمومی، زیبایی طبیعت و اقتصاد گردشگری منطقه را به شدت تهدید می‌کند.
#تپه‌های زباله؛ زخم‌هایی بر پیکره طبیعت
در بسیاری از نقاط استان، به‌ویژه در حاشیه شهرهای بزرگ، شاهد تپه‌های سر به فلک کشیده از زباله‌های تفکیک نشده هستیم. این محل‌ها نه تنها بوی تعفن و آلودگی هوا را به مناطق مجاور تحمیل می‌کنند، بلکه با نشت شیرابه به زیرزمین، سلامت آب‌های سطحی و سفره‌های زیرزمینی را که شریان حیاتی کشاورزی گیلان هستند، به خطر انداخته‌اند.
#چرخه‌ی معیوب: عدم تفکیک و نبود زیرساخت
یکی از ریشه‌های اصلی این معضل، نبود فرهنگ تفکیک از مبدأ و ضعف در زیرساخت‌های بازیافت است. پسماندهای شهری در گیلان غالباً بدون جداسازی، به محل‌های دفن منتقل می‌شوند. این امر باعث می‌شود مواد ارزشمندی که می‌توانند در چرخه‌ی اقتصاد بازیافت قرار گیرند، به معذب محیط‌زیست تبدیل شوند. علاوه بر این، با افزایش جمعیت شهرنشین در استان، ظرفیت محل‌های دفن زباله با سرعتی فراتر از پیش‌بینی‌ها رو به اتمام است.
#پیامدهای اقتصادی و گردشگری
گیلان با تکیه بر صنعت گردشگری، پتانسیل بالایی برای جذب مسافر دارد؛ اما مناظر آلوده و وجود مراکز دفن زباله در نزدیکی مناطق توریستی، این پتانسیل را به شدت کاهش داده است. بحران زباله، برند «گیلان سبز» را در ذهن گردشگران کمرنگ کرده و هزینه‌های درمان بیماری‌های مرتبط با آلودگی را نیز بر دوش خانواده‌ها و دولت سنگین‌تر می‌کند.
#در جستجوی راهکار
کارشناسان محیط‌زیست معتقدند برای خروج از این بن‌بست، عبور از مدیریت سنتی «جمع‌آوری و دفن» به سمت «اقتصاد چرخشی» الزامی است. راهکارهای زیر از سوی متخصصان پیشنهاد می‌شود:
/ اجبار به تفکیک از مبدأ: اجرای سخت‌گیرانه‌ی قوانین جداسازی پسماند در سطح خانوار و بنگاه‌های تجاری.
/ سرمایه‌گذاری بر بازیافت: ایجاد صنایع کوچک و متوسط برای تبدیل پسماند به محصول یا انرژی.
/ بهبود مدیریت شهری: تخصیص بودجه‌های مشخص برای نوسازی ناوگان حمل پسماند و اصلاح مکان‌های دفن زباله.
امروز معضل زباله در گیلان، تنها وظیفه‌ی شهرداری‌ها یا سازمان محیط‌زیست نیست؛ این یک بحران اجتماعی است که نیازمند همکاری دولت، نهادهای اجرایی و مهم‌تر از همه، تغییر رفتار شهروندان است. اگر امروز برای مدیریت پسماند اقدام نکنیم، فردا با میراثی از خاک و آب آلوده روبرو خواهیم بود که جبران آن برای نسل‌های آینده غیرممکن خواهد بود.
انتهای پیام/
